Haaruitval door medicijnen? Oorzaak, herstel en wat je kunt doen

Haaruitval door medicijnen? Oorzaak, herstel en wat je kunt doen

Haaruitval door medicijnen is een bekende bijwerking en komt vaker voor dan veel mensen denken.

Er bestaan grofweg twee manieren waarop medicijnen haarverlies kunnen veroorzaken: telogeen effluvium en anageen effluvium.

Telogeen effluvium is de meest voorkomende vorm. Hierbij gaan veel haren tegelijk naar de rustfase van de haarcyclus. Het haarverlies ontstaat meestal enkele weken tot maanden na het starten van een medicijn.

Anageen effluvium komt minder vaak voor en ontstaat vooral bij chemotherapie. Hierbij stopt de actieve haargroei plotseling.

In veel gevallen is haaruitval door medicijnen tijdelijk en groeien de haren weer terug.

Voor een overzicht van andere vormen van haarverlies kun je ook ons artikel lezen over haaruitval door ziekte, stress of medicijnen.


Kort samengevat

Bij haaruitval door medicijnen gaat het meestal om tijdelijke diffuse haaruitval (telogeen effluvium).

De haarwortels blijven vaak intact en het haar groeit meestal weer terug zodra het lichaam gewend raakt aan de medicatie of wanneer de behandeling wordt aangepast.

Stop nooit zelf met medicijnen zonder overleg met een arts.

Inhoudsopgave

Hoe veroorzaken medicijnen haaruitval?

Bij de meeste geneesmiddelen gaat het niet om blijvende schade aan de haarwortel, maar om een verstoring van de normale haargroeicyclus.

Normaal zit 80–90% van je haren in de groeifase. Sommige medicijnen zorgen ervoor dat meer haren tegelijk in de rustfase terechtkomen.

Enkele weken tot maanden later vallen deze haren uit. Dit noemen we telogeen effluvium.

Belangrijk om te weten

  • de haarwortels blijven meestal intact
  • het haar valt diffuus uit over het hele hoofd
  • er ontstaan meestal geen kale plekken
  • het haar groeit vaak weer terug zodra de oorzaak verdwijnt

Welke medicijnen kunnen haaruitval geven?

Bij verschillende groepen medicijnen is een verband bekend tussen haarverlies en het gebruik van het middel.

De kans op haaruitval is meestal klein, maar het komt wel voor.

Medicijngroep Type haarverlies Wanneer merkbaar?
Bloedverdunners Telogeen effluvium 2–4 maanden later
Antidepressiva Diffuus haarverlies Weken tot maanden
Schildkliermedicatie Telogeen effluvium Na dosiswijziging
Anticonceptie of hormonen Diffuus haarverlies 2–3 maanden later
Chemotherapie Anageen effluvium Dagen tot weken

Bloedverdunners (antistollingsmiddelen)

Uit studies blijkt dat bloedverdunners haaruitval kunnen veroorzaken, meestal in de vorm van telogeen effluvium.1

Voorbeelden zijn:

  • heparine
  • warfarine
  • rivaroxaban
  • apixaban
  • Xarelto
  • Eliquis

Goed om te weten

  • soms herstelt het haar spontaan terwijl je het medicijn blijft gebruiken
  • er bestaan alternatieve bloedverdunners
  • stop nooit zelf met een bloedverdunner

Medicijnen voor stemming of het zenuwstelsel

Antidepressiva en andere medicijnen voor het zenuwstelsel kunnen bij een klein deel van de gebruikers diffuus haarverlies veroorzaken.2

Voorbeelden zijn:

  • sertraline
  • citalopram
  • venlafaxine
  • lithium
  • valproïnezuur

Haaruitval en schildkliermedicatie

Haaruitval kan ontstaan door zowel de schildklierziekte zelf als door veranderingen in medicatie.

Voorbeelden van medicijnen:

  • levothyroxine
  • thiamazol
  • carbimazol

Belangrijk

Verander nooit zelf de dosering van schildkliermedicatie.

Anticonceptiepillen en hormoontherapie

Hormonale veranderingen kunnen diffuus haarverlies veroorzaken.

Dit ontstaat vaak enkele maanden na het starten, stoppen of wisselen van anticonceptie.

Wanneer begint haaruitval door medicijnen meestal?

Bij medicatie-gerelateerd haarverlies zie je vaak dit patroon:

  • start van het medicijn
  • 4–12 weken later meer haaruitval
  • enkele maanden aanhoudend haarverlies
  • daarna geleidelijk herstel

Moet ik meteen stoppen met mijn medicijn?

Kort antwoord: nee.

Stop nooit op eigen initiatief met medicijnen.

Bespreek haaruitval altijd eerst met een arts of apotheker.

Wat kun je wel doen?

  • bespreek het met je arts
  • laat andere oorzaken uitsluiten
  • vraag naar mogelijke alternatieven
  • houd bij wanneer de haaruitval begon

Groeit mijn haar weer terug?

Bij de meeste mensen is het herstel gunstig.

Nieuwe haartjes worden vaak zichtbaar binnen 3–6 maanden.

Volledig herstel kan tot een jaar duren.

Kunnen haargroeimiddelen helpen?

Bij telogeen effluvium blijven de haarzakjes meestal intact.

Het haar groeit daardoor vaak vanzelf weer terug.

In sommige gevallen kan minoxidil 5% schuim helpen om herstel van de haargroei te ondersteunen.

Belangrijk

Supplementen of haargroeimiddelen zijn lang niet altijd nodig.

Wanneer moet je met haaruitval door medicijnen naar je arts?

  • haaruitval duurt langer dan 6 maanden
  • er ontstaan kale plekken of schilfering
  • je hebt andere klachten zoals vermoeidheid of hartkloppingen
  • je gebruikt meerdere medicijnen tegelijk

FAQ – Veelgestelde vragen

Vraag Antwoord
Veroorzaakt mijn medicijn blijvende kaalheid? Meestal niet. Vaak gaat het om tijdelijke diffuse haaruitval.
Hoe lang duurt haaruitval door medicijnen? Gemiddeld 3–6 maanden. Volledig herstel kan langer duren.
Mag ik stoppen met mijn medicijn? Nee. Overleg altijd eerst met een arts.
Helpt minoxidil? Minoxidil kan herstel ondersteunen, maar vervangt geen diagnose.
Wanneer naar de dokter? Bij langdurige uitval, kale plekken of andere klachten.

Referenties

  1. Shapiro J, et al. Hair Loss In Women. N Engl J Med. 2007.
  2. Pejcic AV, et al. Alopecia associated with SSRIs. Psychiatry Res. 2022.
  3. Bin Dayel S, et al. Thyroid dysfunction and telogen effluvium. Medicine. 2024.
  4. Chaker L, et al. Hyperthyroidism. JAMA.
  5. Mounessa J, et al. Medications associated with alopecia. J Am Acad Dermatol. 2023.
  6. Handreiking Telogeen Effluvium.
Terug naar blog